Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? – negatywne przesłanki rozwodu (cz. II)

Rozwód

Kontynuując przegląd negatywnych przesłanek orzeczenia rozwodu, należy wskazać kolejno na zawartą w art. 56 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego drugą tego rodzaju przesłankę, a mianowicie sprzeczność orzeczenia rozwodu z zasadami współżycia społecznego. Stanowi ona samodzielną podstawę oddalenia powództwa o rozwód i ma charakter bezwzględny. Wprowadzenie tej przesłanki miało na celu integrację przepisów prawa z zasadami moralnymi i obyczajowymi. Kiedy więc właśnie z uwagi na tę przesłankę małżonkowie nie otrzymają rozwodu?

Otóż sposób rozumienia zasad współżycia społecznego w omawianym tu kontekście jest w orzecznictwie jednolity. Jak podkreśla Sąd Najwyższy, w danym wypadku może wchodzić w grę interes i dobro współmałżonka lub innych osób. Np. orzeczenie rozwodu może okazać się sprzeczne z zasadami współżycia społecznego zwłaszcza wówczas, gdy jedno z małżonków jest nieuleczalnie chore, wymaga pomocy i opieki materialnej oraz moralnej swego współmałżonka i rozwód stanowiłby dla niego rażącą krzywdę. Niekiedy przeciwko udzieleniu rozwodu mogą przemawiać względy natury społeczno-wychowawczej, które nie pozwalają, by orzeczenie rozwodu sankcjonowało stan faktyczny powstały na tle złośliwego stosunku do współmałżonka albo na tle innych przejawów lekceważenia małżeństwa i rodziny (tak: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1998 roku, III CKN 573/98, LEX nr 1214449, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1998 roku, I CKN 704/97, LEX nr 529702).

Jak wynika z badań aktowych przeprowadzonych przez M. Domańskiego, w których analizą objęto akta 71 spraw rozwodowych, gdzie zapadły orzeczenia oddalające powództwo, a których głównym celem badawczym było: „wykazanie, jak w praktyce były interpretowane przesłanki rozwodowe i jakie okoliczności stanu faktycznego uzasadniały dokonanie przez sąd subsumpcji prowadzącej do oddalenia powództwa na podstawie art. 56 k.r.o”, sądy niezwykle rzadko stosowały omawianą tu przesłankę negatywną orzeczenia rozwodu (podobnie zresztą, jak przesłankę negatywną związaną z zagrożeniem dobra wspólnych małoletnich dzieci stron). W sprawie, w której prawdopodobnie omawiana tu przesłanka znalazła swoje zastosowanie, orzeczenie rozwodu odbyłoby się z pokrzywdzeniem ciężko chorego małżonka niewinnego przy jednoczesnym niewywiązywaniu się powódki z obowiązku wzajemnej pomocy (zob. M. Domański, Oddalenie powództwa o rozwód w sprawach, w których małżonkowie mieli wspólne małoletnie dzieci, w świetle orzecznictwa sądów powszechnych, „Prawo w działaniu. Sprawy cywilne” 2013, nr 14, s. 177 i n.).

Dr Joanna Koczur

Dr Joanna Koczur

Prawnik, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Po obronie pracy magisterskiej pt.: „Rola obrońcy w zakresie kontroli jakości materiału dowodowego w procesie karnym” uzyskała tytuł magistra prawa z wynikiem celującym. Po obronie rozprawy doktorskiej z zakresu kryminalistyki pt: „Czynniki wpływające na wypowiedzi świadków szczerych - aspekty kryminalistyczne” uzyskała tytuł doktora nauk prawnych. Autorka publikacji naukowych z zakresu kryminalistyki oraz procesu karnego, uczestniczka licznych konferencji naukowych poświęconych problematyce kryminalistycznej oraz karnistycznej.

- Profil - Więcej artykułów

You may also like...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*