Negatywne przesłanki stosowania aresztu tymczasowego – część I

Areszt tymczasowy

Negatywne przesłanki stosowania tymczasowego aresztu, czyli takie, których zaistnienie spowoduje konieczność odstąpienia od tymczasowego aresztowania lub wręcz niemożność jego zastosowania, wymienione są w art. 259 k.p.k. W jakich więc sytuacjach sąd będzie musiał odstąpić od zastosowania aresztu tymczasowego lub w ogóle nie będzie mógł go zastosować?

Odstąpienie od tymczasowego aresztowania

W pierwszej kolejności – zgodnie z art. 259 § 1 pkt 1 k.p.k. – należy odstąpić od tymczasowego aresztowania, jeśli pozbawienie oskarżonego wolności spowodowałoby dla jego życia lub zdrowia poważne niebezpieczeństwo. Zastosowanie tej przesłanki zależeć będzie oczywiście od oceny lekarskiej. Jednakże – jeśli wymagać będą tego szczególne względy – tymczasowe aresztowanie należy zastosować. Nawet w przypadku, gdy areszt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia oskarżonego, pozostającego pod zarzutem popełnienia przestępstwa o znacznym stopniu społecznego niebezpieczeństwa albo gdy zachodzi obawa, że zwolnienie go zagrozi utrudnieniem postępowania, należy rozważyć możliwość wykonania tego środka np. w odpowiednim zakładzie leczniczym służby więziennej (zob. Postanowienie SA w Krakowie z 18.03.1992, II AKz 54/92). 

Które przesłanki uchylenia tymczasowego aresztowania nie są brane pod uwagę

W orzecznictwie podkreśla się ponadto, iż nie można uznać, że wystąpiła omawiana tu przesłanka, jeśli zagrożenie dla życia (zdrowia) wynika z zachowania aresztowanego: samouszkodzenia, demonstracyjnych prób samobójczych, a więzienna służba zdrowia wszelkimi dostępnymi środkami chroni jego życie i zdrowie (zob. Postanowienie SA w Krakowie z 15.05.1996, II AKz 203/96).

Wyjątkowo ciężkie skutki aresztowania tymczasowego jako przesłanka do jego uchylenia

Od tymczasowego aresztowania należy odstąpić również wówczas, gdy pociągałoby ono dla oskarżonego lub jego najbliższej rodziny wyjątkowo ciężkie skutki (tak: art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k.). Podkreśla się, że muszą one zagrażać ich egzystencji. W orzecznictwie wskazuje się, iż nie spełniają tej przesłanki następujące sytuacje: mało doniosłe trudności bytowe lub emocjonalne dla najbliższych oskarżonego; niemożność kontynuowania przez oskarżonego nauki w związku ze stosowaniem środka zapobiegawczego czy posiadanie przez oskarżonego zaległości w płatnościach alimentacyjnych lub czynszowych.

Oczywiście fakty uzasadniające zaistnienie w/w przesłanek muszą być udowodnione, a wykazanie ich obciąża stronę, która zechce z nich skorzystać. 

Dr Joanna Koczur

Dr Joanna Koczur

Prawnik, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Po obronie pracy magisterskiej pt.: „Rola obrońcy w zakresie kontroli jakości materiału dowodowego w procesie karnym” uzyskała tytuł magistra prawa z wynikiem celującym. Po obronie rozprawy doktorskiej z zakresu kryminalistyki pt: „Czynniki wpływające na wypowiedzi świadków szczerych - aspekty kryminalistyczne” uzyskała tytuł doktora nauk prawnych. Autorka publikacji naukowych z zakresu kryminalistyki oraz procesu karnego, uczestniczka licznych konferencji naukowych poświęconych problematyce kryminalistycznej oraz karnistycznej.

- Profil - Więcej artykułów

You may also like...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*